Percepcja słuchowa – praktyczne porady i wskazówki

Praca usprawniająca wrażliwość słuchową powinna rozpoczynać się m.in. od wdrażania dziecka do różnicowania dźwięków otoczenia, umiejętności rozróżniania dźwięków podobnych, pracy nad zdolnością do rymowania i wyszukiwania rymów pomiędzy poszczególnymi wyrazami, zapamiętywaniem ciągów sylab, wyrazów i cyfr. Poziom rozwoju percepcji słuchowej odgrywa decydującą rolę w nauce szkolnej dziecka. Z kolei nieprawidłowości w wypowiadaniu się ustnym i pisemnym, ubogi zasób słów, agramatyzmy i wady wymowy świadczą o niezadowalającym przebiegu rozwoju funkcji słuchowych. Trudności te mogą być spowodowane ogólnym opóźnieniem mowy, nieporadnością w wypowiadaniu słów trudnych artykulacyjnie, długich lub trudnych znaczeniowo, opóźnionym rozwojem słuchu fonematycznego i zdolności analityczno-syntetycznych funkcji słuchowej. Ponadto mogą być spowodowane nietrwałą pamięcią bezpośrednią słuchową i krótkim czasem wrażliwości na bodźce słowne. Program ćwiczeń usprawniających ten obszar powinien uwzględniać kolejne etapy rozwoju mowy w celu stopniowego opanowywania wszystkich tych umiejętności, które składają się na prawidłowy proces percepcji słuchowej. On z kolei jest niezbędny do opanowania podstawowych technik szkolnych – czytania i pisania. Ze względu na specyfikę zaburzeń w kontakcie słownym i słuchowym, w toku ćwiczeń należy stosować wzmacnianie bodźcami polisensorycznymi, czyli spostrzeżeń słuchowych spostrzeżeniami dochodzącymi z innych zmysłów: wzrokowymi, kinestetycznymi oraz wspomagać zastosowaniem różnorodnych pomocy terapeutycznych. Praca usprawniająca odbywa się z dzieckiem podczas terapii pedagogicznej, którą przeprowadzam w formie zajęć indywidualnych, będąc przekonana (m.in. na podstawie kilkunastoletniego doświadczenia zawodowego), że tylko taka forma prowadzi do sukcesu terapeutycznego. Jest to podyktowane między innymi możliwością skupienia się tylko i wyłącznie na obszarach dysfunkcyjnych dziecka (a nie na wykonywaniu zadań jakichkolwiek, dostosowanych do ogółu grupy) oraz możliwością zapewnienia uczestnikowi właściwych warunków do pracy – ciszy i spokoju z maksymalnie ograniczonymi dystraktorami. Dobór odpowiednich środków dydaktycznych ma na celu zachęcenie ucznia do aktywności i pracy nad pokonywaniem własnych trudności. Bardzo ważna jest również serdeczna i przyjazna atmosfera, która ma wyzwolić w dziecku zaufanie, poczucie bezpieczeństwa i sprzyjać aktywnemu uczestnictwu w zajęciach. Ważne, aby pracę rozpoczynać od nawiązania bliskiego przyjaznego kontaktu z dzieckiem, by dziecko czuło się w pełni rozumiane i akceptowane. Aby chciało przychodzić na zajęcia lub nawet na nie czekało. Takie jego nastawienie pozwoli bowiem nie tylko na uzyskanie w dość szybkim tempie zmian w usprawnianym obszarze percepcyjnym, ale także wyzwoli niezbędną w dziecku motywację do podejmowania zadań trudnych i mało ciekawych, a czasem, w ocenie dziecka, nudnych. Oczekiwanym efektem podejmowanych oddziaływań jest poprawa...